De kerk van Midlum

Een stukje geschiedenis
Midden in het dorp staat op een restantje van de terp de dorpskerk van Midlum. Al in de twaalfde eeuw is deze kerk gebouwd, maar in de loop van de tijd is er wel heel veel aan veranderd. Sporen van die veranderingen kun je nog zien, bijvoorbeeld in de muur aan de noordkant van de kerk. Daar heeft ooit een deur gezeten, die nu is dichtgemetseld (een zogenaamd "noormannenpoortje"). Vroeger waren de ramen ook veel kleiner en zag de toren er anders uit (er zat een zogenaamde "lantaarn" op). De beide klokken, die in de toren hangen (zie foto hierboven), zijn ook heel oud: uit de vijftiende eeuw. Ze zijn uniek in Friesland. Op een schilderij, dat nu in Zuid-Afrika hangt, is een afbeelding van de kerk in de zeventiende eeuw te zien. De schilder, Johannes Beerstraeten, heeft er wel een fantasielandschap omheen geschilderd, zoals hij wel meer deed. Hier kun je goed de "lantaarn" op de toren zien, en ook, dat de consistorie er toen heel anders uitzag, waarschijnlijk was er toen de dorpsschool in gevestigd. Meestal was de schoolmeester in die tijd tegelijkertijd ook koster, grafgraver en voorlezer/voorzanger in de kerk (een orgel was er toen nog niet). Ook het portaaltje dat aan de zuidzijde te zien is, is nu verdwenen.
Het zingen met een voorzanger schijnt niet zo goed te zijn gegaan, want in 1811 bouwde de Leeuwarder orgelbouwer Lambertus van Dam een orgel in de kerk van Midlum, nadat er ook al eerder een orgel had gestaan. Dit Van Dam-orgel is nog steeds in gebruik als begeleiding van de gemeentezang. In 1988 is het gerestaureerd. Ook de kerk zelf is toen van binnen en buiten opgeknapt. De kerktoren is pas later, in 1999, geheel gerestaureerd. Tegen de torenmuur staat nog een oude, goed bewaarde grafsteen met een (houtzaag-) molen erop (zie foto hieronder).
Rondom de kerk ligt het kerkhof, waar af en toe nog steeds mensen worden begraven. Er zijn een paar fraaie grafmonumenten te zien, waaronder die van ds. Knottnerus, een van de predikanten van Midlum.

De oude grafsteen met molen tegen de torenmuur in Midlum


          De kerk van Midlum hoort tegenwoordig bij de Hervormde Gemeente Harlingen-Midlum. Tot 1967 was Midlum nog een zelfstandige kerkelijke gemeente, met een eigen kerkenraad, een eigen predikant en een eigen pastorie. De pastorie staat er nog steeds (hoek Beatrixlaan - Harlingerstraatweg) maar wordt nu niet meer door een predikant bewoond. Toen ds. Verhoef, de laatste 'eigen' dominee van Midlum, vertrok, bleek, dat Midlum niet meer als zelfstandige gemeente kon blijven bestaan. Er vond toen een samenvoeging met de Hervormde Gemeente Harlingen plaats. Een van de Harlinger dominees kreeg nu ook Midlum onder zijn hoede en zo was de Hervormde Gemeente Harlingen-Midlum geboren.
Vanaf 1986 woont een van de Harlinger predikanten weer in Midlum, niet in de oude pastorie, maar elders in het dorp.